Желшешек – балалар арасында жиі кездесетін, бірақ ересектер үшін де қауіпті болуы мүмкін жұқпалы вирустық ауру. Көпшілік бұл ауруды жеңіл өтетін балалық шақтың сырқаты деп қабылдайды. Алайда кей жағдайларда желшешек ауыр асқынуларға әкеліп, адамның денсаулығына айтарлықтай зиян тигізуі мүмкін. Сондықтан бұл аурудың қалай таралатынын білу және оның алдын алу шараларын сақтау – әрбір адам үшін маңызды.

Желшешекті Varicella-zoster вирусы қоздырады. Ауру өте жұқпалы болғандықтан, науқас адаммен қысқа уақыт қарым-қатынаста болған адамның өзі инфекцияны жұқтыруы мүмкін. Вирус негізінен ауа-тамшы жолы арқылы таралады. Науқас жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлескенде вирус ауаға тарап, айналасындағыларға жұғады. Сонымен қатар терідегі бөртпелердің сұйықтығымен жанасу арқылы да жұғуы ықтимал. Желшешекпен ауырған адам бөртпе шыққанға дейін бір-екі күн бұрын және барлық бөртпелер қабыршақтанып біткенге дейін айналасына жұқтыра алады.

Ауру көбіне дене қызуының көтерілуінен, әлсіздіктен және тәбеттің төмендеуінен басталады. Біраз уақыттан кейін денеде, бетте және бастың шашты бөлігінде қызыл дақтар пайда болып, олар көп ұзамай іші мөлдір сұйықтыққа толы күлдіреуікке айналады. Бұл бөртпелер қатты қышиды және бірнеше күн ішінде қабыршақтанып жазылады.

Желшешектен сақтанудың ең тиімді жолы – вакцинация. Екпе ағзаның вирусқа қарсы иммунитет қалыптастыруына көмектесіп, аурудың алдын алады немесе жеңіл түрде өтуіне ықпал етеді. Сонымен қатар вакцина аурудың ауыр асқынуларының қаупін едәуір төмендетеді. Сондықтан дәрігерлер балаларға екпе күнтізбесіне сәйкес вакцина салдыруды, ал бұрын ауырмаған ересектерге де қажетті жағдайда вакцина қабылдауды ұсынады.

Аурудың таралуын болдырмау үшін жеке бас гигиенасын сақтау да маңызды. Қолды сабынмен жиі жуу, бөлмені жүйелі түрде желдету, тазалықты сақтау және жеке заттарды ортақ пайдаланбау инфекцияның таралу қаупін азайтады. Егер отбасында немесе ұжымда желшешекпен ауырған адам анықталса, оны басқа адамдардан уақытша оқшаулап, дәрігердің кеңесін орындау қажет. Бұл әсіресе жүкті әйелдерге, жаңа туған нәрестелерге және иммунитеті әлсіреген адамдарға аса маңызды, өйткені оларда ауру ауыр өтуі мүмкін.

Желшешекпен ауырған кезде бөртпелерді қасудан сақтанған жөн. Себебі қасылған жараларға бактериялық инфекция түсіп, теріде тыртық қалуы мүмкін. Науқасқа жеткілікті сұйықтық ішу, дұрыс тамақтану, тынығу және дәрігер ұсынған емді қабылдау сауығу процесін жылдамдатады. Ешбір дәріні дәрігердің кеңесінсіз қолдануға болмайды, әсіресе балаларға қатысты сақтық қажет.

Желшешек – алдын алуға болатын жұқпалы ауру. Одан қорғанудың ең тиімді тәсілі – вакцинация, ал күнделікті өмірде жеке бас гигиенасын сақтау мен ауру адамдармен байланысты шектеу инфекцияның таралуына тосқауыл болады. Денсаулыққа жауапкершілікпен қарап, профилактикалық шараларды орындау арқылы өзіңізді де, жақындарыңызды да желшешектен қорғауға болады. Аурудың алғашқы белгілері байқалған жағдайда өздігінен емделмей, уақытылы дәрігерге қаралған дұрыс.

Түркістан облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысы Н.Нышанов