ЖІИ деген не?
Жедел ішек инфекциясы – асқазан-ішек жолдарын зақымдайтын, тағам мен су арқылы таралатын, түрлі микробтардан туындайтын аурулар тобы.
⸻
Қоздырғыштары:
• Бактериялар: шигелла (дизентерия), сальмонелла, эшерихия коли, вибрион холера
• Вирустар: ротавирус, норовирус, аденовирус
• Паразиттер: амёба, лямблия
⸻
Кездесетін түрлері:
1. Дизентерия – қан аралас іш өту, іштің қатты ауыруы
2. Сальмонеллез – құсу, жасыл түсті диарея, әлсіздік
3. Холера – күрт сусыздану, көп мөлшерлі сұйық нәжіс
4. Ротавирустық инфекция – “ішек тұмауы”, диарея + жөтел, тамақ ауруы
5. Амебиаз, лямблиоз – созылмалы диарея, іштің ауыруы
⸻
Жұғу жолдары:
• 
Ластанған суды ішу
• 
Дұрыс пісірілмеген ет, балық, жұмыртқа жеу
• 
Жуылмаған көкөніс-жеміс
• 
Қолды жумай тамақтану
• 
Ауру адаммен немесе оның қолданған заттары арқылы
⸻
Белгілері:
• Қайталама іш өту (диарея) – күніне 5–20 ретке дейін
• Құсу, жүрек айну
• Іштің ауыруы, кебуі
• Дене қызуының көтерілуі
• Сусыздану белгілері:
• Ауыздың құрғауы
• Тері серпімділігінің төмендеуі
• Әлсіздік, бас айналу
• Балаларда – еңбектің басылып кетуі, жылағанда жас шықпауы
⸻
Алдын алу:
• Қолды әрдайым жуу 
• Қайнаған немесе бөтелкедегі суды ішу
• Тағамды толық пісіру 
• Жеміс-жидекті мұқият жуу
• Тағамды дұрыс сақтау (тоңазытқышта) 
• Қоғамдық орындарда (асхана, базар) тазалықты қадағалау
⸻
Емдеу принциптері:
• Сусызданудың алдын алу – регидратациялық ерітінділер (регидрон), көп сұйықтық ішу
• Жеңіл диета: майсыз сорпа, күріш ботқасы, қайнатылған картоп, кепкен нан
• Дәрілік ем:
• Сорбенттер (смекта, белсендірілген көмір)
• Қажет болған жағдайда – антибиотиктер (дәрігер тағайындаған)
• Пробиотиктер (ішек флорасын қалпына келтіру үшін)
• Өзін-өзі емдеумен айналыспау – асқынуға әкелуі мүмкін!
⸻
Қауіп факторлары:
• Балалар мен қарт адамдарда ауыр өтеді
• Иммунитеті төмен адамдарда жиі асқынады
• Дұрыс емделмесе – сусыздану, құрысу, тіпті өлімге әкелуі мүмкін
⸻
Қорытынды:
Жедел ішек инфекциясының алдын алудың басты шарты – гигиена мен сапалы тағам.
“Қолыңызды жуыңыз – денсаулығыңызды қорғаңыз!”
Түркістан облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің басшы орынбасары А.Еркінбекова
