Адам денсаулығы – қоғамның ең басты байлығы. Денсаулығы мықты адам ғана толыққанды білім алып, еңбек етіп, өмірдің барлық мүмкіндіктерін пайдалана алады. Сондықтан түрлі аурулардың алдын алу және халықтың денсаулығын сақтау мәселесі әрқашан маңызды болып келеді. Осы тұрғыда медицинаның ең үлкен жетістіктерінің бірі – вакцинация. Вакцина көптеген жұқпалы аурулардың алдын алып, миллиондаған адамның өмірін сақтап қалуға мүмкіндік беріп отыр.

Вакцина – ағзаның белгілі бір инфекцияға қарсы қорғанысын қалыптастыратын биологиялық препарат. Ол адамның иммундық жүйесін жаттықтырып, ауру қоздырғыштарын алдын ала танып-білуіне көмектеседі. Нәтижесінде ағза инфекциямен кездескен кезде оған қарсы тез әрекет етіп, аурудың дамуына жол бермейді немесе оның жеңіл түрде өтуін қамтамасыз етеді.

Жұқпалы аурулар адамзат тарихында үлкен қауіп тудырған. Бұрын шешек, қызылша, көкжөтел, полиомиелит сияқты аурулар көптеген адамдардың өмірін қиып, мыңдаған баланың мүгедек болып қалуына себеп болған. Ғалымдардың ұзақ жылдық еңбегінің нәтижесінде осы ауруларға қарсы вакциналар жасалып, олардың таралу деңгейі айтарлықтай төмендеді. Кейбір аурулар әлемнің көптеген елдерінде мүлде жойылып кеткен немесе өте сирек кездесетін жағдайға жетті.

Вакцинацияның басты артықшылығы – аурудың алдын алуында. Ауруды емдегеннен гөрі оның алдын алған әлдеқайда тиімді әрі қауіпсіз. Екпе алған адамның ағзасында қорғаныс қабілеті қалыптасып, қауіпті инфекциялардан сақтануға мүмкіндік туады. Сонымен қатар вакцина ауыр асқынулардың пайда болу қаупін де азайтады. Бұл әсіресе балалар, қарт адамдар және иммунитеті әлсіз азаматтар үшін өте маңызды.

Вакцина тек жеке адамның денсаулығын ғана емес, бүкіл қоғамның қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Халықтың көп бөлігі вакцина алған жағдайда ұжымдық иммунитет қалыптасады. Мұндай жағдайда инфекцияның таралу мүмкіндігі төмендеп, екпе ала алмайтын адамдар да жанама түрде қорғалады. Сондықтан вакцинация қоғамдық денсаулықты сақтаудың маңызды тетігі болып саналады.

Балаларды уақытылы вакцинациялау ерекше маңызға ие. Себебі олардың иммундық жүйесі әлі толық қалыптаспағандықтан, түрлі жұқпалы ауруларға бейім келеді. Ұлттық екпе күнтізбесіне сәйкес жүргізілетін вакцинация балаларды көптеген қауіпті аурулардан қорғайды және олардың дені сау болып өсуіне ықпал етеді. Ата-аналардың екпенің маңызын түсініп, дәрігерлердің кеңесіне құлақ асуы бала денсаулығын қорғаудың маңызды шарты болып табылады.

Қазіргі заманғы вакциналар халықаралық талаптарға сай әзірленіп, қауіпсіздік пен тиімділік тұрғысынан жан-жақты тексеруден өтеді. Ғылыми зерттеулер олардың көптеген аурулардың алдын алуда жоғары нәтиже беретінін дәлелдеп отыр. Сондықтан вакцинациядан бас тарту адамның өз денсаулығына ғана емес, айналасындағы адамдардың денсаулығына да қауіп төндіруі мүмкін.

Денсаулықты сақтау үшін дұрыс тамақтану, спортпен шұғылдану және жеке бас гигиенасын сақтау маңызды болғанымен, вакцинацияның орны ерекше. Ол ағзаны қауіпті инфекцияларға қарсы дайындап, аурудың таралуын шектейді. Сондықтан вакцина – адам денсаулығын қорғаудағы сенімді қалқан әрі аурудан сақтайтын тиімді құрал.

Қорыта айтқанда, вакцина – аурудан қорғаушы ғана емес, қоғамның саулығын қамтамасыз ететін маңызды медициналық жетістік. Ол көптеген жұқпалы аурулардың алдын алып, адамдардың өмір сүру сапасын жақсартады. Өз денсаулығына жауапкершілікпен қарайтын әрбір азамат вакцинацияның маңызын түсініп, екпені уақытылы алудың қажеттілігін естен шығармауы тиіс.

Түркістан облысының санитариялық-эпидемиологиялық

бақылау департаментінің басшы орынбасары А.Еркінбекова