Адам денсаулығы – өмірдегі ең үлкен құндылықтардың бірі. Денсаулықты сақтау мен нығайтуда иммундық жүйенің рөлі ерекше. Иммундық жүйе ағзаны түрлі вирустардан, бактериялардан және басқа да ауру қоздырғыштарынан қорғайтын табиғи қорғаныс қызметін атқарады. Алайда кейбір қауіпті инфекциялық аурулар адам ағзасына үлкен қауіп төндіріп, ауыр асқынуларға әкелуі мүмкін. Осындай аурулардың алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі – вакцинация.
Вакцинация – жұқпалы ауруларға қарсы иммунитет қалыптастыруға бағытталған медициналық шара. Вакцина құрамында әлсіретілген немесе белсенділігі жойылған ауру қоздырғыштары немесе олардың бөлшектері болады. Олар адам ағзасына енгізілген кезде иммундық жүйе оларды танып, қорғаныс механизмдерін іске қосады. Нәтижесінде ағзада арнайы антиденелер түзіліп, болашақта сол инфекциямен кездескен жағдайда ауруға қарсы жылдам әрі тиімді күресуге мүмкіндік пайда болады.
Иммундық жүйенің дұрыс қалыптасуы әсіресе балалар үшін маңызды. Себебі нәрестелер мен жас балалардың ағзасы түрлі инфекцияларға осал келеді. Сондықтан балаларға ерте жастан бастап Ұлттық екпе күнтізбесіне сәйкес вакцина егу олардың денсаулығын қорғауға көмектеседі. Уақытында алынған екпелер көптеген қауіпті аурулардың алдын алып, олардың ауыр түрлерінің дамуына жол бермейді.
Тарихқа көз жүгіртсек, вакцинацияның арқасында бұрын кең таралған көптеген жұқпалы аурулардың саны айтарлықтай азайған. Кейбір аурулар әлемнің көптеген елдерінде мүлде жойылып кеткен немесе өте сирек кездеседі. Бұл – вакцинацияның адамзат денсаулығын сақтаудағы үлкен жетістіктерінің бірі. Миллиондаған адамның өмірін сақтап қалған екпелер бүгінгі күні де қоғамдық денсаулықты қорғаудың сенімді құралы болып қала береді.
Вакцинация тек жеке адамды ғана емес, бүкіл қоғамды қорғайды. Халықтың басым бөлігі екпе алған жағдайда ұжымдық иммунитет қалыптасады. Бұл әсіресе денсаулық жағдайына байланысты вакцина ала алмайтын адамдар үшін маңызды. Ұжымдық иммунитет инфекциялардың кең таралуына жол бермей, қоғамдағы аурушаңдық деңгейін төмендетеді.
Кейбір адамдар вакцинацияға қатысты күмәнмен қарайды. Алайда қазіргі кезде қолданылатын вакциналардың қауіпсіздігі мен тиімділігі халықаралық ғылыми зерттеулер арқылы дәлелденген. Вакциналар арнайы тексерулерден өтіп, олардың сапасы тұрақты бақылауда болады. Сондықтан мамандардың ұсыныстарына сүйеніп, вакцинациядан уақытылы өту денсаулықты қорғаудың маңызды қадамы болып саналады.
Иммундық жүйені нығайту тек вакцинациямен шектелмейді. Дұрыс тамақтану, дене белсенділігі, жеткілікті ұйқы және жеке бас гигиенасын сақтау да маңызды рөл атқарады. Дегенмен вакцинация жұқпалы ауруларға қарсы арнайы қорғаныс қалыптастыратын бірден-бір тиімді әдістердің бірі болып табылады. Ол ағзаны қауіпті инфекциялардан қорғап қана қоймай, олардың асқынуы мен таралуының алдын алады.
Қорыта айтқанда, вакцинация – иммундық жүйені қалыптастырып, адам денсаулығын сақтаудағы маңызды медициналық жетістік. Уақытылы егілген екпе көптеген жұқпалы аурулардан қорғануға мүмкіндік береді және қоғамдағы эпидемиологиялық жағдайдың тұрақты болуына ықпал етеді. Денсаулыққа жауапкершілікпен қарап, вакцинацияның маңызын түсіну – өз өміріміз бен болашақ ұрпақтың амандығына жасалған маңызды қадам.
Түркістан облысының санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау департаменті басшысы Н.Нышанов
