Тамақтан улану – адам ағзасына сапасыз, бұзылған немесе микробтармен ластанған тағамдар арқылы уытты заттардың түсуінен болатын жедел сырқат. Бұл жағдай әртүрлі жастағы адамдар арасында жиі кездесіп, әсіресе балалар мен қарттар үшін аса қауіпті болуы мүмкін. Тамақтан улану кейде жеңіл түрде өтсе де, ауыр түрлері адам өміріне қауіп төндіреді. Сондықтан оның алдын алу – маңызды санитарлық-гигиеналық талаптардың бірі.

Тамақтан уланудың негізгі себептерінің бірі – дайындалған тағамдардың дұрыс сақталмауы. Жоғары температурада ұзақ сақталған ет, балық, сүт өнімдері мен майонез қосылған салаттар қауіпті бола алады. Сондай-ақ, жеке бас гигиенасын сақтамау, мысалы, қолды жумай тамақ дайындау немесе ішу, да тағам арқылы жұғатын аурулардың таралуына себеп болады.

Тамақтан уланудың алдын алу үшін, ең алдымен, өнімдердің сапасына мән беру қажет. Сатып алынған тағамдардың жарамдылық мерзімін тексеру, оларды дұрыс температурада сақтау – ең қарапайым әрі маңызды шаралар. Дайын тағамдар мен шикі өнімдерді тоңазытқышта бөлек сақтау, азық-түлікті қайта мұздатпау сияқты ережелер де жұқпалы аурулардың алдын алады.

Ас дайындау кезінде де сақтық қажет. Қолды сабындап жуу, тағамды жақсылап термиялық өңдеуден өткізу, ыдыс-аяқ пен құралдарды таза ұстау – уланудан сақтайтын негізгі қадамдар. Сонымен қатар, көкөніс пен жемістерді мұқият жуу керек, себебі олар топырақ пен зиянды микроағзалармен ластануы мүмкін.

Қоғамдық тамақтану орындарын таңдағанда да абай болу керек. Санитарлық талаптарға сай қызмет көрсететін, таза әрі сенімді мекемелерді таңдау – улану қаупін азайтады. Ал үй жағдайында дайындалған консерві өнімдеріне аса сақтықпен қарау керек, өйткені ботулизм сияқты ауыр улану түрлері көбіне дұрыс сақталмаған консервілерден туындайды.

Тамақтан уланудың алдын алуда ағартушылық жұмыстардың маңызы зор. Адамдарға дұрыс тамақ дайындау мен сақтау тәсілдерін үйрету, мектептер мен балабақшаларда санитарлық білім беру – болашақта уланудың алдын алуға септігін тигізеді.

Қорытындылай келе, тамақтан улану – көбіне қарапайым ережелерді сақтамаудың салдары. Әр адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, қауіпсіз тамақтану мәдениетін қалыптастыру арқылы бұл дерттің алдын ала алады.

Түркістан облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары А.Искаков