Адам денсаулығы – қоғамның ең басты байлығы. Денсаулықты сақтауда жұқпалы және тағам арқылы таралатын аурулардың алдын алу ерекше маңызға ие. Осындай қауіпті аурулардың бірі – ботулизм. Бұл ауру сирек кездескенімен, адам өміріне үлкен қауіп төндіреді. Ботулизм көбінесе сапасыз немесе дұрыс дайындалмаған тағамдарды пайдаланудан пайда болады. Сондықтан ботулизммен күресу, оның алдын алу шараларын сақтау және халықтың санитарлық сауаттылығын арттыру – маңызды қоғамдық міндеттердің бірі.

Ботулизм – Clostridium botulinum бактериясы бөлетін күшті улы заттың әсерінен туындайтын ауыр инфекциялық ауру. Бұл бактерия көбінесе ауа кірмейтін ортада көбейеді. Сондықтан үй жағдайында дайындалған консервілер, тұздалған немесе ысталған балық, шұжық өнімдері мен ет тағамдары ботулизмнің негізгі көзі болуы мүмкін. Әсіресе санитарлық талаптар сақталмаған жағдайда бактериялар улы токсин бөліп, адам ағзасына үлкен зиян келтіреді.

Ботулизмнің қауіптілігі – оның жүйке жүйесін зақымдауында. Аурудың алғашқы белгілеріне әлсіздік, бас айналу, ауыздың құрғауы, көрудің нашарлауы, жұтынудың қиындауы жатады. Кейін тыныс алу бұлшықеттері әлсіреп, адам өміріне қауіп төнуі мүмкін. Сондықтан ботулизм белгілері байқалған жағдайда дереу дәрігерге қаралу қажет. Уақытында көрсетілген медициналық көмек адамның өмірін сақтап қалуда шешуші рөл атқарады.

Ботулизммен күрестегі ең басты бағыт – оның алдын алу. Ең алдымен тағам дайындау барысында санитарлық-гигиеналық талаптарды сақтау қажет. Үй жағдайында консерві дайындағанда көкөністер мен жемістерді мұқият жуып, ыдыстарды жақсылап залалсыздандыру керек. Консервілерді жеткілікті температурада қайнату өте маңызды, өйткені жоғары температура бактерияларды жояды. Егер консерві банкалары ісінген болса немесе жағымсыз иіс шықса, ондай тағамды пайдалануға болмайды.

Тамақ өнімдерін дұрыс сақтау да ботулизмнің алдын алады. Ет, балық және сүт өнімдері салқын жерде сақталуы тиіс. Дұрыс сақталмаған тағамдарда бактериялар тез көбейеді. Сонымен қатар белгісіз жерде дайындалған немесе сапасына күмәнді тағамдарды пайдаланудан бас тарту қажет.

Халық арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізу ботулизммен күресте маңызды орын алады. Адамдар бұл аурудың белгілерін, жұғу жолдарын және алдын алу шараларын білуі керек. Мектептерде, медициналық мекемелерде және бұқаралық ақпарат құралдары арқылы санитарлық-ағарту жұмыстарын жүргізу қоғамның денсаулық мәдениетін арттырады.

Медицина қызметкерлерінің де рөлі зор. Дәрігерлер ауруды ерте анықтап, науқасқа шұғыл көмек көрсетуі қажет. Сонымен қатар тағам өнімдерін өндіретін орындарда санитарлық бақылау қатаң сақталуы тиіс. Мемлекеттік бақылау органдары тағам сапасын тексеріп, халыққа қауіп төндіретін өнімдердің таралуына жол бермеуі керек.

Ботулизммен күресте әр адамның жауапкершілігі маңызды. Әркім жеке бас гигиенасын сақтап, тағамды дұрыс дайындап және сақтау ережелерін орындаса, бұл қауіпті аурудың таралуын азайтуға болады. Денсаулыққа немқұрайлы қарау кейде ауыр зардаптарға әкелуі мүмкін.

Қорытындылай келе, ботулизм – адам өміріне қауіп төндіретін ауыр аурулардың бірі. Онымен күресу үшін тағам қауіпсіздігін сақтау, санитарлық талаптарды орындау, халықтың медициналық сауаттылығын арттыру және уақытылы медициналық көмек көрсету қажет. Әр адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қараса, қоғамда ботулизм сияқты қауіпті аурулардың алдын алуға болады. Денсаулық – ең қымбат байлық, сондықтан оны қорғау баршамыздың ортақ міндетіміз.

Түркістан облысының санитариялық-эпидемиологиялық

бақылау департаменті басшысының орынбасары А.Искаков