Әр түрлі деңгейдегі шу адам ағзасына әр түрлі әсер етеді.

Шудың адамға әсері неғұрлым ұзақ болса, соғұрлым ол физикалық және психикалық денсаулыққа теріс әсер етеді. Деңгейі 68 – 92 дБ болатын шудың ұзақ әсер етуі жүйке жүйесінің белгілі бір ауруларының пайда болуына себеп болып, орташа өмір сүру ұзақтығын қысқартады. Адам құлағына жағымсыз және қолайсыз дыбыстар вегетативті және орталық жүйке жүйелеріне теріс әсер етеді.

80 децибелден асатын кез-келген шу ішкі құлаққа теріс әсер етеді. Қатты музыка дыбысты қабылдауға жауапты жасушаларға, әсіресе тікелей құлаққаптан шыққан кезде тікелей әсер етеді. Метродағы діріл де жағдайды нашарлатады, бұл құлақтың құрылымына теріс әсер етеді. Осы екі фактордың үйлесуі өткір есту қабілетінің жоғалуын тудырады. Оның басты қауіптілігі-бұл бір мезетте пайда болады, бірақ оны емдеу өте қиын.

Дәрігерлер сау құлақты қабылдай алатын ең тыныш дыбыстар 10-15 дБ деп санайды. Сыбырлау 20 дБ, әдеттегі әңгіме 30-35 дБ деп бағаланады. 60 дБ дыбыс қысымының деңгейімен айқайлау қазірдің өзінде ыңғайсыздыққа әкеледі және 90 дБ-ден жоғары дыбыстар есту мүшелері үшін өте қауіпті. Дәл осындай дыбыстық қысымға кез-келген заманауи құлаққапта оңай қол жеткізуге болады.

Құлаққапты қолдануға қатысты кеңестер:

• Құлаққапты 1 сағаттан артық уақыт қолданбаңыз. Жалпы, тәулігіне 2 сағаттан артық бұл құралмен әуен тыңдамаңыз.

• Дыбыстың ең жоғарғы шегі ретінде 80 децибелл белгіленген. Одан қатты шығып тұрған дыбыс есту қабілетіне кері әсер етеді. Өзіңіз үшін әуенді 60 децибелден асырмай тыңдауға тырысыңыз.

• Күніге ұзақ тыңдайтын болсаңыз арасында 15 минут, жарты сағат құлақты демалдырыңыз;

• Тамшы пішінді құлаққаптан бас тартыңыз. Олардың дыбысы үлкен құлаққаптардан қаттырақ шығады (яғни зияны көп).

Біз есту қабілетіміздің нашарлауын байқамаймыз. Бірақ ерекше қауіпті жағдайда ағзамыз бізге белгі береді. Сонымен, қауіпті белгілер:

1. Құлағыңыз жүйелі түрде шыңылдайды;

2. Айналадағы дыбыстар бәсең естіледі;

3. Шулы кабинеттерде сөйлесіп тұрған адамды түсіне алмайсыз;

4. Жай шығып тұрған дыбыстар қатты естіледі. Мысалы, қаламның қағазды сызып жазып отырған секілді естілуі.

Түркістан облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары А.Искаков