Тұрғын үйдің санитариялық-гигиеналық жағдайы мен тазалығы — отбасы мүшелерінің, әсіресе балалар мен жасы үлкен қариялардың денсаулығын сақтаудың негізгі іргетасы. Биз өмір сүретін, демалатын және тамақтанатын үй ішіндегі ауада, жиһаздарда, тұрмыстық техникалар мен есік тұтқаларында әртүрлі бактериялар, вирустар, саңырауқұлақтар мен аллергендер (шаң кенелері) жиналады. Жүйелі түрде тазалау және дезинфекциялау шараларын жүргізбеу респираторлық-вирустық инфекциялардың (тұмау, ОРВИ, ротавирус), аллергиялық аурулар мен тері инфекцияларының таралуына тікелей жағдай жасайды.
Тұрмыстық тазалау және дезинфекцияның айырмашылығы
Көптеген адамдар тазалау мен дезинфекцияны бір ұғым деп есептейді. Дегенмен, олардың атқаратын қызметі мен мақсаты екі түрлі:
- Кәдімгі тазалау (механикалық тазалау): Су, созғыштар мен жуғыш заттарды (мылы, гельдер) пайдалана отырып, беткейлерден шаңды, кірді, майды және микроорганизмдердің бір бөлігін механикалық түрде жою.
- Дезинфекция: Арнайы дезинфекциялық немесе антисептикалық ерітінділерді қолдану арқылы беткейлердегі ауру тудырушы вирустар мен бактерияларды химиялық жолмен жою немесе олардың белсенділігін жоғалту.
Тұрғын үйде алдымен механикалық тазалау жүргізіліп, кейін дезинфекция жасалғанда ғана максималды гигиеналық тиімділікке қол жеткізіледі.
Тұрғын үйдегі басты қауіпті аймақтар («Жоғары жанасу аймақтары»)
Үйдегі барлық заттар бірдей дәрежеде микроб тасымалдамайды. Адам қолы жиі тиетін, инфекцияның таралу қаупі жоғары заттар мен беткейлерге ерекше назар аударып, оларды күнделікті өңдеп отыру қажет:
- Есік тұтқалары мен жарық ажыратқыштары (выключатели): Сырттан келгенде немесе бөлмеден бөлмеге өткенде ең жиі ұсталатын орындар.
- Мобильді телефондар, планшеттер, компьютер пернетақтасы мен пульттер: Күні бойы қолдан түспейтін, бетке, ауызға жақын ұсталатын, бактериялар ең көп шоғырланатын гаджеттер.
- Санитариялық торап (туалет, ванна) және шұңғылша (раковина) крандары: Ылғалды әрі жылы орта бактериялар мен саңырауқұлақтардың тез көбеюіне өте қолайлы.
- Асхана үстелі мен ыдыс жуатын губкалар: Асханалық губкалар мен сүлгілер тұрмыстағы ең лас заттардың бірі болып табылады. Оларды апта сайын ауыстырып немесе күн сайын дезинфекциялап тұру шарт.
Үйдегі вирустық инфекциялардың алдын алудың негізгі ережелері
Отбасы мүшелерін маусымдық тұмаудан, вирустардан және бактериялық инфекциялардан қорғау үшін мынадай қарапайым санитариялық ережелерді әдетке айналдырған жөн:
1. Жүйелі түрде желдету және ауаны ылғалдандыру
- Бөлмелердің терезелерін күніне кемінде 2–3 рет 10–15 минуттан ашып, ауаны тазартып отырыңыз. Желдету бөлмедегі вирустар мен бактериялардың концентрациясын 80–90%-ға азайтады.
- Жылыту маусымында бөлме ауасының құрғап кетпеуін қадағалаңыз (ылғалдылық 40–60% болуы тиіс). Ауаны ылғалдандырғыштарды пайдаланыңыз немесе батареяларға ылғал сүлгі қойыңыз.
2. Ылғалды тазалау
- Үйде күн сайын немесе күн аралатып ылғалды тазалау жүргізіңіз. Шаңды құрғақ шүберекпен сүрту микробтарды ауаға көтереді, сондықтан шүберекті микрофибрадан таңдап, сулап сүрткен абзал.
- Еденді жуғанда суға арнайы тұрмыстық жуғыш немесе дезинфекциялаушы құралдарды (нұсқаулықта көрсетілген дозада) қосыңыз.
3. Қол гигиенасы және жеке заттар
- Көшеден, дүкеннен, қоғамдық көліктен оралған бойда, туалеттен кейін және тамақ ішер алдында қолды сабындап, ағынды судың астында кемінде 20 секунд мұқият жуыңыз.
- Әрбір отбасы мүшесінің (әсіресе балалардың) жеке сүлгісі, тиісті ыдыс-аяғы мен гигиеналық заттары болуы тиіс.
4. Дезинфекциялық құралдарды қауіпсіз қолдану
- Үйде дезинфекция жасағанда құрамында спирт (кемінде 60–70%) немесе белсенді хлор, төрттік аммоний қосылыстары бар тұрмыстық антисептиктерді пайдаланыңыз.
- Дезинфекциялық құралдармен жұмыс істегенде бөлмені желдетіп, резеңке қолғап киіңіз және химиялық заттарды балалардың қолы жетпейтін орындарда сақтаңыз.
Үй ішіндегі тазалық пен гигиена талаптарын тұрақты ұстану — бұл отбасыңыздың денсаулығын қорғаудың, иммунитетті сақтаудың және жұқпалы ауруларға тосқауыл қоюдың ең сенімді жолы.
Түркістан облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысы Н.Нышанов
