Сүт және сүт өнімдері – адам ағзасына қажетті ақуыз, кальций, дәрумендер мен минералдарға бай құнды тағамдардың бірі. Олар балалардың өсуі мен дамуына, сүйек пен тістің беріктігіне, жалпы ағзаның қалыпты жұмыс істеуіне маңызды рөл атқарады. Алайда сапасыз немесе дұрыс сақталмаған сүт өнімдерін пайдалану денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін. Сондықтан дүкеннен сүт, айран, қатық, қаймақ, йогурт, ірімшік сияқты өнімдерді сатып аларда олардың сапасына және қауіпсіздігіне мұқият назар аудару қажет.

Ең алдымен өнімнің жарамдылық мерзімін тексеру керек. Сүт өнімдері тез бұзылатын тағамдарға жатады, сондықтан қаптамада көрсетілген өндірілген күні мен сақтау мерзімін қарау өте маңызды. Мерзімі өтіп кеткен немесе жарамдылық уақыты күмән тудырған өнімдерді сатып алуға болмайды. Сондай-ақ өнімнің қаптамасы бүтін, таза және зақымданбаған болуы тиіс. Ісінген, тесілген немесе ашылған қаптамадағы өнімдер адам денсаулығына қауіп төндіруі мүмкін.

Сатып алу кезінде өнімнің сақталу жағдайына да көңіл бөлген жөн. Сүт өнімдері арнайы тоңазытқыш сөрелерінде, қажетті температурада сақталуы керек. Егер дүкенде өнімдер салқындатқышсыз жерде ұзақ уақыт тұрған болса, олардың сапасы төмендеуі немесе құрамында зиянды микроорганизмдер көбеюі мүмкін.

Өнімнің құрамын оқу да маңызды. Кейбір сүт өнімдерінің құрамында артық қант, бояғыштар, хош иістендіргіштер немесе басқа да қоспалар болуы мүмкін. Табиғи әрі сапалы өнім таңдағанда құрамында сүттің өзі, ашытқы және пайдалы қоспалар ғана бар түрлеріне басымдық берген дұрыс. Әсіресе балаларға арналған өнімдерді таңдағанда құрамына ерекше назар аудару қажет.

Сүт өнімдерінің сыртқы түрі мен иісі де олардың сапасын анықтауға көмектеседі. Сүттің түсі табиғи болуы, бөгде иіс немесе жағымсыз дәм болмауы керек. Йогурт, қаймақ немесе басқа ашытылған өнімдердің қақпағы көтеріліп тұрса, бұл өнімнің бұзылғанын немесе дұрыс сақталмағанын көрсетуі мүмкін. Мұндай өнімдерді қолдануға болмайды.

Өнімді қай жерден сатып алудың да маңызы бар. Сүт өнімдерін арнайы дүкендерден, супермаркеттерден немесе санитариялық талаптары сақталатын сауда орындарынан алған дұрыс. Белгісіз жерлерден, әсіресе сақтау жағдайы күмәнді болса, сүт өнімдерін сатып алу ұсынылмайды.

Үйге әкелгеннен кейін де сүт өнімдерін дұрыс сақтау қажет. Оларды тоңазытқышта сақтап, қаптамасы ашылғаннан кейін өндіруші көрсеткен мерзім ішінде пайдалану керек. Ашық тұрған өнімді ұзақ уақыт сақтау оның бұзылуына және тағамнан улану қаупінің артуына әкелуі мүмкін.

Сүт өнімдерін дұрыс таңдау – денсаулықты сақтаудың маңызды қадамдарының бірі. Жарамдылық мерзіміне, қаптамасының жағдайына, сақтау шарттарына және өнім құрамына назар аудару арқылы сапалы әрі қауіпсіз тағам таңдауға болады. Әсіресе балалар, қарт адамдар және иммунитеті әлсіреген жандар үшін сүт өнімдерінің сапасына жауапкершілікпен қарау өте маңызды.

Түркістан облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысы Н.Нышанов