Сүт пен сүт өнімдері күнделікті ас мәзірінің маңызды бөлігі болғанымен, тез бұзылатын тағам түріне жатады. Оларды дұрыс сақтамау немесе тұтыну талаптарын сақтамау тағамдық улануға әкелуі мүмкін. Сүт — сальмонелла, ішек таяқшасы және листерия сияқты бактериялардың көбеюіне қолайлы орта.
Тағамдық уланудың негізгі себептері:
• жарамдылық мерзімі өткен өнімдерді тұтыну;
• термиялық өңдеуден өтпеген шикі сүт;
• тиісті температурада сақталмаған сүт өнімдері.
Сүт өнімдерін таңдауда назар аудару қажет:
• өнімдерді тек ресми сауда орындарынан сатып алу;
• пастерленген өнімдерге басымдық беру;
• қаптаманың бүтіндігіне, дайындалған күні мен жарамдылық мерзіміне мән беру;
• бақылаусыз, бейберекет сауда орындарындағы сүт пен сүзбені тұтынбау.
Сақтау талаптары:
• сүт өнімдерін +2…+6 °C температурада сақтау;
• бөлме температурасында ұзақ уақыт қалдырмау;
• қаптама ашылғаннан кейін ұсынылған мерзімде тұтыну;
• шикі ет пен балықтан бөлек сақтау;
• иісі, дәмі немесе құрылымы өзгерген өнімдерді қолданбау.
Шикі сүтті ішер алдында міндетті түрде қайнату қажет. Балаларға, жүкті әйелдерге және егде жастағы адамдарға тек пастерленген сүт өнімдерін тұтыну ұсынылады.
Жеке гигиена талаптары:
• тамақтанар алдында қолды жуу;
• таза ыдыс-аяқ пайдалану;
• тоңазытқыштың тазалығы мен температуралық режимін сақтау.
Тағамдық улану белгілері байқалса (жүрек айну, іштің ауыруы, іш өту, дене қызуының көтерілуі, әлсіздік), әсіресе балаларда, дереу медициналық көмекке жүгіну қажет.
Қорытынды:
Сүт өнімдерін дұрыс таңдау, сақтау және тұтыну — тағамдық уланудың алдын алудың тиімді жолы. Тағам қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау бүкіл отбасының денсаулығын қорғауға мүмкіндік береді.
Түркістан облысының санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау департаменті басшысы Н.Нышанов


